سؤال «آیا دستگاه کش لس قانونی است؟» در سال های اخیر برای بسیاری از صاحبان کسب و کار مطرح شده است؛ به ویژه بعد از جدی تر شدن قوانین مالیاتی و اجرای قانون کاتخوان های فروشگاهی. بیشتر دلیل این سوال مربوط به شایعاتی در خصوص دستگاه کش لس راهی برای فرار مالیاتی، مطرح شده است.
برای پاسخ دقیق به این سوال با ما همراه باشید تا قوانین بانک مرکزی ومالیاتی در رابطه با دستگاه کش لس را بررسی کنیم.
دستگاه کش لس چه کاربردی دارد؟
همانطور که میدانید دستگاه کش لس یا خودپرداز غیرنقدی ابزاری است که امکان انجام برخی عملیات بانکی را بدون پرداخت پول نقد فراهم میکند. انتقال وجه کارت به کارت، پرداخت قبوض، خرید شارژ و مشاهده موجودی حساب از رایجترین خدمات این دستگاههاست.
نکته مهم اینجاست که کش لس دستگاه کارتخوان محسوب نمیشود. در کارتخوانها تراکنش به عنوان «خرید کالا یا خدمات» ثبت میشود، اما در کش لس معمولاً با «انتقال وجه» طرف هستیم. همین تفاوت فنی باعث شده برخی تصور کنند این دستگاهها از محدوده قوانین خارج هستند، در حالی که موضوع به این سادگی نیست.
وضعیت قانونی دستگاه کش لس از نگاه بانک مرکزی
بانک مرکزی ایران تاکنون ممنوعیتی برای استفاده از دستگاه های کش لس اعلام نکرده است. آنچه در بخشنامه ها و دستورالعمل های بانک مرکزی و شاپرک دیده میشود، تمرکز بر نظارت بر تراکنش های خرید و شفافیت جریان پول است نه ممنوعیت ابزارهای پرداخت غیرنقدی.
دستگاه کش لس، اگر خدماتی مثل انتقال وجه ارائه دهد و از مسیرهای بانکی مجاز استفاده کند، ذاتاً غیرقانونی نیست. مشکل زمانی ایجاد می شود که از این دستگاه، برای دریافت وجه بابت فروش کالا یا خدمات استفاده شود، اما این درآمد در ساختار مالیاتی کسب و کار ثبت نشود.
به بیان ساده، خودِ دستگاه کش لس غیرقانونی نیست؛ نحوه استفاده از آن میتواند قانونی یا غیرقانونی باشد.
دستگاه کش لس و قانون پایانه های فروشگاهی
طبق قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان، هر ابزاری که برای دریافت وجه در قبال فروش کالا یا ارائه خدمات استفاده میشود، باید به نوعی در نظام مالیاتی قابل ردیابی باشد. در این قانون تفاوتی بین کارتخوان، درگاه پرداخت یا سایر ابزارهای دریافت پول قائل نشدهاند.
اگر صاحب کسب و کار از دستگاه کش لس به عنوان راه دریافت پول از مشتری استفاده کند، این مبالغ از نظر سازمان امور مالیاتی درآمد تجاری محسوب می شوند و باید در اظهارنامه مالیاتی اعلام شوند.
بنابراین این تصور که «کش لس چون به شاپرک وصل نیست، شامل مالیات نمیشود» برداشت دقیقی از قانون نیست.
منشأ شایعه فرار مالیاتی با دستگاه کش لس چیست؟
بخش زیادی از این شایعات از اینجا شکل گرفته که برخی دستگاه های کش لس به حساب های شخصی متصل میشوند. در چنین شرایطی، درآمدهای حاصل از فروش ممکن است در نگاه اول به عنوان تراکنش شخصی دیده شوند.
اما طبق اعلام رسمی بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی، اتصال ابزارهای دریافت وجه به حساب غیرتجاری در صورت شناسایی، می تواند منجر به محدودیت یا غیرفعال شدن خدمات بانکی شود. علاوه بر آن، در بررسی های مالیاتی، این تراکنشها قابل رصد هستند و در صورت اثبات تجاری بودن، مشمول مالیات و جریمه خواهند شد.
پس دستگاه کش لس ذاتاً ابزار فرار مالیاتی نیست، اما استفاده نادرست از آن میتواند تبعات مالیاتی داشته باشد.
چه زمانی استفاده از دستگاه کش لس کاملاً قانونی است؟
استفاده از دستگاه کش لس زمانی بدون ریسک قانونی و مالیاتی خواهد بود که چند شرط رعایت شود:
- دستگاه برای خدمات مجاز بانکی استفاده شود یا اگر برای دریافت وجه فروش است، درآمدها به درستی ثبت شوند.
- حساب متصل به دستگاه، حساب تجاری مرتبط با فعالیت اقتصادی باشد.
- تراکنشها در اظهارنامه مالیاتی پنهان نشوند.
در چنین شرایطی، تفاوتی بین کش لس و سایر ابزارهای پرداخت از نظر مسئولیت مالیاتی وجود ندارد.
آیا دستگاه کش لس مالیات دارد؟
خودِ دستگاه کش لس مالیات ندارد، اما درآمدی که از طریق آن دریافت می شود مشمول مالیات است.
اگر از دستگاه کش لس برای دریافت پول بابت فروش کالا یا خدمات استفاده شود، این مبالغ از نظر سازمان امور مالیاتی درآمد شغلی محسوب میشوند و باید در اظهارنامه مالیاتی ثبت شوند.
فرقی نمیکند پول از طریق کارتخوان، درگاه پرداخت یا کش لس (انتقال وجه) دریافت شده باشد؛ معیار، ماهیت درآمد است نه نوع دستگاه.
دستگاه کش لس از کجا بخریم؟
بعد از مشخص شدن وضعیت قانونی و مالیاتی، سؤال طبیعی این است که دستگاه کش لس را از کجا باید تهیه کرد. خرید این دستگاهها باید از شرکتهایی انجام شود که مجوزهای لازم بانکی داشته باشند و دستگاهها را مطابق با استانداردهای بانک مرکزی ارائه دهند. در غیر این صورت، حتی اگر خود دستگاه غیرقانونی نباشد، ممکن است در آینده دچار محدودیت یا غیرفعال سازی شود.
مادر مجموعه ایلیامهر بخ صورت تخصصی در حوزه دستگاه های کش لس و خودپرداز غیرنقدی فعالیت داریم. ما علاوه بر فروشگاه دستگاه، مشاوره در زمینه انتخاب مدل مناسب، محل نصب و نحوه استفاده صحیح از نظر بانکی و مالیاتی ارائه می دهیم. برای اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در تماس باشید.
در پایان
در پاسخ به این سؤال که «آیا دستگاه کش لس قانونی است؟» باید گفت بله، دستگاه کش لس به خودی خود غیرقانونی نیست. آنچه اهمیت دارد، نحوه استفاده از این دستگاه و شفافیت مالی کسب و کار است. اگر کش لس به درستی و در چارچوب قوانین بانکی و مالیاتی استفاده شود، مشکلی ایجاد نمی کند؛ اما استفاده از آن برای پنهان سازی درآمد، میتواند تبعات جدی قانونی به دنبال داشته باشد.
